Haarlem leży kwadrans pociągiem od Amsterdamu, a atmosferą przypomina zupełnie inny kraj. Brukowane uliczki, kanały i kamieniczki z szczytami pokazują Holandię spokojniejszą niż ta z typowej trasy turystycznej. Zimą dochodzi dodatkowy powód do wizyty: wystawa Fransa Halsa i Rembrandta, czynna do 28 lutego 2027 roku.
Hals i Rembrandt pod jednym dachem
Frans Hals Museum mieści się w dawnym domu starców, w którym malarz spędził ostatnie, ubogie lata życia. Dziś zestawiono tu prace Halsa, związanego z Haarlemem, i jego słynniejszego rówieśnika Rembrandta. Nie wiadomo, czy artyści kiedykolwiek się spotkali, ale obrazy powieszone obok siebie robią duże wrażenie.
Zobaczymy zamawiane portrety zamożnych kupców w czarnych szatach i kryzach oraz tak zwane tronie, czyli portrety zwykłych ludzi, wśród nich nieformalne obrazy rybaków pędzla Halsa i czuły portret syna Rembrandta, Titusa. Ostatnia sala zestawia „Radnych cechu sukienników” Rembrandta, wypożyczonych z Rijksmuseum, z portretem zarządców tego samego domu starców autorstwa Halsa. W stałej części muzeum warto poszukać portretów haarlemskich straży obywatelskich oraz siedemnastowiecznych widoków miasta, na których ulice wyglądają niemal tak jak dziś.
Spacer śladami malarza
- Peuzelaarsteeg – uliczka, w której ponoć działała pracownia Halsa; dziś zostało po niej tylko graffiti z jego obrazem.
- Gasthuisstraat – dawna siedziba straży obywatelskiej Cloveniers, rozpoznawalna po skrzyżowanych muszkietach nad bramą (część budynku zajmuje biblioteka).
- Proveniershuis – zwykłe drzwi prowadzą do jednego z najokazalszych ukrytych dziedzińców miasta, a kusza nad wejściem zdradza, że mieściła się tu kolejna straż.
- Grote Kerk – kościół, w którym pochowano Halsa, z ogromnymi, surowymi gotyckimi wnętrzami i barokowymi organami, na których według tradycji grali Händel i Mozart.
Przy rynku Grote Markt stoi też Corrie Ten Boomhuis, dom rodziny, która w czasie okupacji ukrywała Żydów i członków ruchu oporu. To dobra alternatywa dla amsterdamskiego Domu Anne Frank, gdzie stoi się w kolejkach. Miłośnikom nauki i kolekcji spodoba się Teylers Museum nad rzeką, uchodzące za najstarsze muzeum w kraju, z minerałami, skamieliną i XIX-wiecznymi obrazami.
Rower, targ i holenderskie piwo
W Haarlemie rowerzystów jest wyraźnie więcej niż samochodów. Rower można wypożyczyć przy dworcu i pojechać do parku narodowego Zuid-Kennemerland, gdzie wydmy, lasy i jeziora prowadzą na piaszczyste plaże Morza Północnego. W soboty na Grote Markt działa targ, a w okolicy nie brakuje niezależnych sklepików z odzieżą vintage, czekoladą czy holenderską lukrecją.
Na śniadanie lub lunch można wybrać piekarnię La Maru albo kawiarnię Meneer Frans, a na szybką przekąskę marynowanego śledzia ze stoiska na rynku. Wieczorem polecane są brązowa kawiarnia In den Uiver w dawnym sklepie rybnym oraz browar Jopenkerk w byłym kościele. Oryginalną kolację zjemy w DeDakkas, w szklarniowej konstrukcji na dachu parkingu, z menu opartym na lokalnych produktach.
Co to oznacza dla podróżujących z Polski
Holandia należy do UE i strefy Schengen, więc formalności ograniczają się do dowodu osobistego lub paszportu, a płaci się w euro. Haarlem najłatwiej potraktować jako bazę lub jednodniową wycieczkę z Amsterdamu, dokąd z Polski dociera się samolotem. Warto tylko sprawdzić aktualne ceny biletów i noclegów przed wyjazdem.
Z noclegów autor wymienia hotel ML przy Grote Kerk (pokoje dwuosobowe od ok. 119 euro bez wyżywienia), nieco tańszy Amrâth Grand Hotel Frans Hals oraz butikowy Staats Hotel blisko dworca (od 165 euro). Ceny mogą się różnić w zależności od terminu. Samo zwiedzanie najlepiej zaplanować na dwa dni: jeden na muzea, drugi na błądzenie po uliczkach i wyprawę rowerową.
Źródło: The Guardian – „‘A web of canals and cobbled streets’: a city break in Haarlem in the Netherlands”
